ඉරාන බලාගාර වෙත එල්ල කරන ප්‍රහාර අත්හිටුවීමේ කාලසීමාව යළිත් දින 10කින් කල් දැමීමට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගත් තීරණයත් සමඟ, අද උදෑසන ආසියානු වෙළඳපොළේ ගෝලීය බොරතෙල් මිල සුළු වශයෙන් පහත වැටී තිබෙනවා. Brent බොරතෙල් මිල 0.84%කින් පහත වැටී ඩොලර් 107.10 ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, West Texas Intermediate (WTI) වර්ගයේ බොරතෙල් බැරලයක මිල 1.09%කින් පහත වැටී ඩොලර් 93.71 ක් ලෙස සටහන් වී තිබුණා. මැදපෙරදිග පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් ගැ

ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) නාවික හමුදාපති අලිරේසා තංසීරි (Alireza Tangsiri), බන්ඩර් අබ්බාස් (Bandar Abbas) හිදී එල්ල වූ ප්‍රහාරයකින් මියගොස් ඇති බව වාර්තා වෙනවා. ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට තීරණාත්මක වන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීම සම්බන්ධයෙන් වගකීම දැරුවේ තංසීරි බවයි විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරන්නේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රහාරය ඊශ්‍රායලය හෝ අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු කරන ලද්දක්ද යන්න තවමත් පැහැදිලි අදහස් දැක්වීමක් සිදු කර නොමැත.

බංග්ලාදේශයේදී සිදු වූ බස් රථ අනතුරකින් 16 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව තිබෙනවා. විදෙස් වාර්තා සඳහන් කළේ, අදාළ බස් රථය මාර්ගයෙන් ඉවතට පැන අසළින් ගලා යන ගඟකට පෙරලීමෙන් මෙම අනතුර සිදුව ඇති බවයි. සිද්ධියෙන් බස් රථයේ ගමන් කළ තවත් පිරිසක් අතුරුදන්ව ඇති අතර, ඔවුන් සෙවීමේ මෙහෙයුම් තවදුරටත් ක්‍රියාත්මකයි.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා පාකිස්තානය බලා යාත්‍රා කරමින් තිබූ බහාලුම් නෞකාවක් ඉරාන හමුදා විසින් ආපසු හරවා යවා තිබේ. අදාළ නෞකාව සංක්‍රමණ අවසරයක් නොමැතිව සිය ජල තීරය හරහා ගමන්කිරිමට උත්සාහ දැරූ බව පවසමින් ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකාය (IRGC) මෙම තීරණය ගෙන ඇත. 'සෙලන්' ලෙසින් හැඳින්වෙන අදාළ නෞකාව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට අයත් සාජා සිට කරච්චි දෙසට යාත්‍රා කරමින් සිට තිබේ. නෞකාව සම්බන්ධයෙන් ගත් තීරණය පිළිබඳ 'X' අවකාශයේ සටහනක් තබමින් IRGC නාවික හමුදාපති අලිරේසා ටැංසිරි පවසා ඇත

මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය තත්ත්වය හමුවේ ගුවන් යානා ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන්, නවසීලන්තයේ දේශීය ගුවන් ගමන් සහ ඕස්ට්‍රේලියාව හා නවසීලන්තය අතර ගුවන් ගමන් කිහිපයක් අවලංගු කිරීමට සිදුවීම පිළිබඳව Jetstar New Zealand ආයතනය සමාව අයැද ඇති බව බීබීසී පුවත් සේවය සඳහන් කරනවා. ඒ අනුව, මැයි මාසයේ සැලසුම් කර තිබූ ගුවන් ගමන්වලින් සියයට 12කට මෙහි බලපෑම එල්ල වී ඇති අතර, ඕක්ලන්ඩ් (Auckland) සිට ක්‍රයිස්ට්චර්ච් (Christchurch), වෙලින්ටන් (Wellington), සිඩ්නි (Sydney) සහ බ්‍රිස්බේන් (Brisbane)

ඉරාන යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පවසයි. ඔහු පවසන්නේ ඊශ්‍රායලය සහ ඉරානය අඛණ්ඩව ප්‍රහාර හුවමාරු කර ගනිමින් සිටින අතර, දකුණු ලෙබනනයේ පදිංචිකරුවන්ට ඊශ්‍රායල හමුදාව ඉවත් වන ලෙස අනතුරු අඟවා ඇති බවය. අමෙරිකාව යුද්ධය අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉරානයට කරුණු 15ක සැලැස්මක් භාර දී ඇති බව ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පවසා ඇති බව විදෙස් වාර්තා පවසයි. අදාළ සැලැස්ම තුළ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනේ දැඩි සීමාවන් සහ හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම ඇතු

අමෙරිකානු හමුදා කඳවුරුවලට විදුලිය සපයන මැදපෙරදිග කලාපීය බලාගාරවලට පහර දෙන බවට ඉරානය අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කර තිබේ. ඒ හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කිරීම සඳහා අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ලබා දුන් කාලසීමාව අවසන් වීමට ආසන්නව ඇති මොහොතකය. ඉරාන විප්ලවීය බළකාය (IRGC) විසින් නිකුත් කරන ලද මෙම ප්‍රකාශය, ගල්ෆ් කලාපීය අරාබි රටවලට එල්ල කරන ප්‍රහාර සාධාරණීකරණය කිරීමට ටෙහෙරානය දරන නවතම උත්සාහය ලෙස සැලකේ. සඳුදා උදෑසන ඉරාන රාජ්‍ය රූපවාහිනිය මගින් මෙම නිවේදනය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඉරාන

ඊද් සැමරුමක් අතරතුර සුඩානයේ එල්-ඩේන් රෝහලට එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයකින් 64 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසනවා. එම සංවිධානයේ ප්‍රධානී ටෙඩ්‍රෝස් ඇඩ්නම් කියා සිටියේ මියගිය පිරිස අතර ළමයින් 13 දෙනෙකු, හෙදියන් දෙදෙනෙකු සහ වෛද්‍යවරයෙකු සිටින බවයි. මේ අතර තවත් 89 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බවද පැවසුවා. සුඩානයේ අතුරු හමුදා කණ්ඩායමක් වන පැරාමිලිටරි වේගවත් සහායක බලකාය විසින් මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇති බවයි වාර්තා වන්නේ.

ඉරානයේ පිහිටි ප්‍රධානතම න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානයක් වන නෙටාන්ස් (Natanz) පරිශ්‍රය ඉලක්ක කරගනිමින් යළිත් වරක් ප්‍රහාර එල්ල වී ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරනවා. මෙම ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ඉරාන පරමාණුක බලශක්ති සංවිධානය ප්‍රකාශ කළේ, මෙය න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමේ ගිවිසුම (NPT) සහ න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර රෙගුලාසි බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් බවයි. අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය විසින් මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇති බවට ඉරානය චෝදනා කරන අතර, ප්‍රහාරයෙන් පසු

මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමත් සමග අමෙරිකානු කොටස් වෙළෙඳපොළ අඛණ්ඩව පහත වැටී ඇති බව විදෙස් වාර්තා පවසයි. අමෙරිකානු වේලාවෙන් ඊයේ එරට කොටස් වෙළෙදපොළ වසා දමන විට ප්‍රධාන දර්ශක තුනම පහත වැටී තිබේ. ඒ අනුව Dow Jones කාර්මික දර්ශකය 1% කින්ද, S&P 500 දර්ශකය 1.5%කින්ද, Nasdaq දර්ශකය 2%කින්ද මෙලෙස පහත වැටී ඇත. මෙම සතිය තුළ එරට කොටස් වෙළෙඳපොළ මෙලෙස පහත වැටී ඇත්තේ අඛණ්ඩව සිව්වන වරටත් වීම සුවිශේෂීය.

මැදපෙරදිග කලාපයේ සිදුකරන මිලිටරි මෙහෙයුම් "අවසන් කිරීම" (winding down) පිළිබඳව එක්සත් ජනපදය සලකා බලමින් සිටින බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් තබමින් කියා තිබෙනවා. "ඉරානයේ ත්‍රස්තවාදී පාලනයට එරෙහිව මැදපෙරදිග අප දියත් කළ දැවැන්ත යුද මෙහෙයුම් අවසන් කිරීම පිළිබඳව සලකා බලන විට, අපගේ අරමුණු සපුරා ගැනීමට ඉතා ආසන්නව සිටිනවා," යැයි ජනාධිපතිවරයා Truth Socialහි සටහන් කර ඇති බව CNN පුවත් සේවය සඳහන් කරනවා. එහිදී ඔහු ඉරානයේ මිසයිල හැකියාව අඩපණ කිරීම සහ එරට ගුවන් හා නාවික හම

පෙබරවාරි 28 වනදා යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට මේ දක්වා ඉරානය තුළ පුද්ගලයින් 3,186 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව අමෙරිකාව පදනම් කරගත් 'මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන්ගේ පුවත් ඒජන්සිය' (Hrana) සිය නවතම වාර්තාව මගින් ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා. බීබීසී පුවත් සේවය සඳහන් කරන පරිදි එම වාර්තාවට අනුව, මියගිය පිරිස අතර සිවිල් වැසියන් 1,394 දෙනෙකු සිටින අතර, ඒ අතර අවම වශයෙන් ළමුන් 210 දෙනෙකු වන බව Hrana ආයතනය සඳහන් කරනවා. මීට අමතරව, මරණ 1,153ක් හමුදා මරණ ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති අතර, තවත් මරණ 639ක් කුමන ගණයට

මැදපෙරදිග තෙල් නිධි ඉලක්ක කරගනිමින් ඉරානය එල්ල කළ ප්‍රහාර හමුවේ ඊයේ (19) රාත්‍රියේ බොරතෙල් බැරලයක මිල අමෙරිකානු ඩොලර් 119 දක්වා ඉහළ ගිය අතර, ගනුදෙනු අවසානයේ මිල සුළු අගයකින් පහළ ගොස් ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරනවා. ඒ අනුව, දැනට බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල අමෙරිකානු ඩොලර් 106.4ක් වනවා. එසේම WTI බොරතෙල් බැරලයක මිල සටහන් වන්නේ, අමෙරිකානු ඩොලර් 93.59ක් ලෙසයි.

ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් බැරලයක මිල යළි ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. බ්‍රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් මිල 4% කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ඒ අනුව බැරලයක මිල ඩොලර් 112 දක්වා වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බවයි වාර්තා වන්නේ.  එසේම අමෙරිකානු වෙළෙඳපොළේ තෙල් මිල ද 3%කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 99.27 ක් ලෙස සටහන් වී තිබෙනවා. ලොව විශාලතම ස්වාභාවික වායු නිධියක් වන ඉරානයේ 'සවුත් පාර්ස්' (South Pars) වායු පර්යන්තයට එල්ල වූ ප්‍රහාරයත් සමඟ මෙම මිල ඉහළ යාම සිදු වී ඇති බවයි සඳහන් වන්නේ.  එම ප්‍රහාරයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉරානය විසින්

ඊශ්‍රායලය විසින් එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයකට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස ඉරානය දිගින් දිගටම කටාර් රාජ්‍යයට ප්‍රහාර එල්ල කරන්නේ නම්, ඉරානයේ පිහිටි ලොව විශාලතම වායු නිධිය වන 'සවුත් පාර්ස්' South Pars නිධිය දැවැන්ත ලෙස පුපුරුවා හරින බවට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අනතුරු අඟවා තිබෙනවා. මැද පෙරදිග සිදුව ඇති දේ පිළිබඳ කෝපයෙන් ඊශ්‍රායලය, ඉරානයේ සවුත් පාර්ස් නම් ප්‍රධාන වායු නිධියට ප්‍රචණ්ඩ ලෙස පහර දී ඇති බවත්, එම ප්‍රහාරය පිළිබඳව අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය කිසිවක් දැන නොසිටි බවත් ඔහු ප්‍රකාශ

කටාර් රාජ්‍යයේ ප්‍රධාන ගෑස් මධ්‍යස්ථානය වන Ras Laffan කාර්මික නගරයට ඉරානය එල්ල කළ මිසයිල ප්‍රහාරවලින් දැඩි හානි සිදුව ඇති බව කටාර් රාජ්‍යය නිවේදනය කර තිබෙනවා. රාස් ලෆාන් කාර්මික නගරය ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානය එල්ල කළ මෙම ප්‍රහාරය කටාර් රාජ්‍යය දැඩි ලෙස හෙළා දකින බවත්, එහිදී හටගත් ගින්න හේතුවෙන් මධ්‍යස්ථානයට දැඩි හානි සිදුව ඇති බවත් කටාර් විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය නිවේදනය කළා. එම ස්ථානයේ හටගත් ගින්න මේ වන විට පාලනය කර ඇති අතර, කිසිදු පුද්ගල තුවාලයක් වාර්තා වී නොමැති බවයි කටාර් අභ්

ඉරානයට අයත් දකුණු පාර්ස් (South Pars) ස්වභාවික වායු නිධියට එල්ල වූ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරයට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ පිහිටි තෙල් සහ ගෑස් මධ්‍යස්ථාන වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට ඉරානය ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා. ඉරානයේ තස්නිම් (Tasnim) පුවත් ඒජන්සියට අනුව, ඉදිරි පැය කිහිපය තුළ සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සහ කටාර් රාජ්‍යයේ පිහිටි බලශක්ති මධ්‍යස්ථාන 5ක් ඉලක්ක කරන බවයි ඉරාන බලධාරීන් පවසා ඇත්තේ. ඒ අනුව සෞදි අරාබියේ SAMREF පිරිපහදුව සහ ජුබයිල් (Jubail) රසායනික සංකීර්ණ

ඉරානය තම ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරග සියල්ලම මෙක්සිකෝවේදී පවත්වන ලෙස FIFA ආයතනයෙන් ඉල්ලීමක් කර තිබේ. ඉරාන පාපන්දු කණ්ඩායම සහභාගී වන සියලුම තරග අමෙරිකාව වෙනුවට මෙක්සිකෝවේදී පවත්වන ලෙස ඉරාන පාපන්දු සභාපති මෙහ්දි තාජ් (Mehdi Taj) පවසා ඇති බව විදෙස් වාර්තා සඳහන් කරයි. අමෙරිකානු ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් ඉරාන කණ්ඩායමේ ආරක්ෂාව තහවුරු කළ නොහැකි බව ප්‍රකාශ කිරීම නිසා, තම කණ්ඩායම අමෙරිකාවට නොයවන බව ඉරානය පවසා ඇති බව සඳහන් වෙයි. සැලසුම් කර තිබූ පරිදි ඉරානයේ තරග කිහිපයක් අමෙරිකාවේ ලොස් ඇන්ජලී

ශ්‍රී ලංකාවට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදු තීරයේදී IRIS Dena නෞකාවට ප්‍රහාරයක් එල්ල කර එහි සිටි නාවිකයින් ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් සිය සතුරු පාර්ශ්වයන්ට මාරාන්තික ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරාන නාවික හමුදාපති ෂහ්රම් ඉරානි අනතුරු අඟවා තිබේ. ඔහු පවසා ඇත්තේ, "අපි සතුරාගේ මෙම අපරාධය අමතක නොකරන අතර, අපගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගීන්ගේ රුධිරය වෙනුවෙන් නිසැකවම පළිගන්නා" බවය. එමෙන්ම සතුරා බලාපොරොත්තු නොවන ස්ථානයක සිට එල්ල කරන මාරාන්තික ප්‍රහාර මගින් ඔවුන්ට දඬුවම් කරන බවද ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ

ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩ් නුවර පිහිටි අමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලය ඉලක්ක කර ගනිමින් දැවැන්ත ඩ්‍රෝන සහ රොකට් ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල වී ඇති බව රොයිටර් පුවත් සේවය සහ ඒඑෆ්පී (AFP) පුවත් සේවය වාර්තා කරනවා. ඉරාක ආරක්ෂක අංශ AFP පුවත් සේවයට ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, මෙය මෑත කාලීනව එල්ල වූ "දරුණුතම ප්‍රහාරය" බවයි. ප්‍රහාරයට පැය හයකට පමණ පෙර, අමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලය ඉරාකයේ වෙසෙන අමෙරිකානු පුරවැසියන් වෙත ආරක්ෂක අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර ඇති බව සඳහන්. එහිදී ඔවුන් පවසා තිබුණේ, "ඉරානයට හිතවාදී ත්‍රස්තවාදී කණ්